ایران شرقی 21 مهر 1399 ساعت 14:20 http://www.iess.ir/fa/translate/2386/ -------------------------------------------------- استراتژی امنیتی آمریکا در آسیای مرکزی عنوان : آمریکا؛ آسیای مرکزی را به بشکه باروت تبدیل می‌کند -------------------------------------------------- متن : مطالعات راهبردی شرق/ استراتژی ارتقاء حاکمیت و شکوفایی اقتصادی آمریکا برای آسیای مرکزی در سال های 2025-2019 چیزی جز استراتژی ایجاد کمربند تنش علیه چین و روسیه نیست. در ماه فوریه سال 2020 دولت ترامپ با طالبان توافق کرد و متعهد شد نیروهای خود را در افغانستان کاهش دهد. چند ماه بعد، این توافق توسط دمکرات ها نقض شد. آنها اصلاحاتی را اعمال کردند که طبق آن، پنتاگون باید برای کاهش تعداد نیروهای خود در افغانستان مطمئن شود که این کار ماموریت ضدتروریستی آمریکا را تهدید نمی کند. بلافاصله، رسانه های اصلی آمریکا خبری را منتشر کردند مبنی بر اینکه واحد اطلاعات نظامی روسیه برای کشتن سربازان آمریکایی، به طالبان پیشنهاد پاداش داده است. اما آنها هیچ مدرکی ارائه نکردند. البته هیچ مفسر، هیچ کارشناس و هیچ مرکز تفکری صحت این خبر را زیر سوال نبرده است. در هر صورت، به لطف این اصلاحیه، نیروهای آمریکا در آنجا باقی می مانند. همانطور که آنها در سوریه باقی مانده اند. افغانستان فعلا تحت کنترل آمریکا باقی مانده است و تروریست های آن ممکن است به کشورهای همسایه کشورهایی که چین و روسیه بازیگران اصلی در آنها هستند - سرازیر شوند. باید به یک نکته عجیب اشاره کرد: اقلیت های ملی افغانستان هزاره ها، تاجیک ها و ازبک ها از خروج نیروهای آمریکایی استقبال نمی کنند. تعداد نیروها و مرزبانان تاجیکی در مرز تاجیکستان-افغانستان به قدری نیست که از نفوذ شبه نظامیان گروه های تروریستی مختلف جلوگیری کند. به گفته ژنرال آندری نوویک اف، رئیس مرکز ضدتروریستی کشورهای مستقل مشترک المنافع، انتقال گسترده شبه نظامیان از عراق و سوریه به مرز افغانستان-تاجیکستان در حال انجام است. اسلام گرایان افراطی با کمک اینترنت به طور فعال به استخدام بومیان آسیای مرکزی پرداخته و آنها را تحریک می کنند به مناطق درگیری عزیمت کرده، پول جمع کنند و سلول های خواب را سازماندهی کنند. مرز ترکمنستان-افغانستان همانند مرز عراق-سوریه نیروهای دفاعی ضعیفی در برابر تشکیلات مسلحانه دارد. در سال های اخیر، ترکمن های محلی چندین بار با طالبان تعامل نظامی داشته اند. گروه های مسلح افغانی از سال 2018 اغلب مرز جنوبی ترکمنستان را نقض می کنند، هر چند هنوز حمله مستقیمی به این کشور نداشته اند. در جنوب ترکمنستان، منطقه ماری قرار دارد که سرشار از منابع است. در آنجا، بزرگ ترین میادین گازی وجود دارد که محصولات اصلی آنها به چین صادر می شود. همانند سوریه، این زیرساخت ها هدف اصلی حمله هستند. ترکمنستان نه عضو سازمان پیمان امنیت جمعی است و نه عضو سازمان همکاری شانگهای است. بنابراین، حمله تروریست ها امکانات نظامی ناچیز آن را کاهش می دهد. اقدامات نظامی پیامدهایی در شمال ایران و غرب قزاقستان و ازبکستان خواهد داشت. نیروهای ازبکی به شدت در مرز ازبکستان-افغانستان گشت زنی می کنند. هر دو کشور با دو مانع از یکدیگر جدا شده اند: 1. حصاری از سیم خاردار؛ 2. حصار بلندتری از سیم خاردار دارای فشار برق و در نهایت، میادین مین. سرویس های ویژه ازبک سیاست شدید مقابله با تروریسم داخلی را اجرا می کنند. جنبش اسلامی ازبکستان از 100 هزار شبه نظامی از آسیای مرکزی و همچنین چین، ترکیه، آذربایجان و چچن تشکیل شده و با القاعده و گروهک تروریستی پاکستانی "لشکر طیبه" همکاری می کند. پایگاه های اصلی جنبش اسلامی ازبکستان در تاجیکستان و شمال افغانستان قرار دارند. رشته کوه ها مانع کنترل کامل سازمان های مجری قانون بر منطقه می شوند، بنابراین، مواد مخدر، اسلحه و شبه نظامیان به راحتی وارد کشور می شوند. تروریست های جنبش اسلامی ازبکستان ممکن است پس از سوریه، نه تنها در ازبکستان، بلکه در کل آسیای مرکزی فعال شوند. در قرقیزستان تعداد شهروندانی که برای مشارکت در اقدامات نظامی داعش از کشور خارج شده اند در حال افزایش است. سرویس های ویژه بازگشت آنها را به وطن پیگیری می کنند، اما هیچ برنامه ای برای ورود مجدد آنها به زندگی مدنی وجود ندارد. بودجه دولت برای ساخت زندان مخصوص برای محکومان افراط گرایی و تروریسم کافی نیست. این کمبود بودجه زندان ها را به مراکز استخدام برای رادیکال ها تبدیل کرده است. براساس داده های مرکز ضدتروریستی کمیته دولتی امنیت ملی قرقیزستان، تبلیغات آنلاین در حال گسترش و استخدام از راه دور در حال انجام است. دستگیری توزیع کنندگان مطالب افراطی در شبکه های اجتماعی یک پدیده کاملا رایج است. یک مبلغ اینترنتی که در ماه فوریه در بیشکک دستگیر شد، ایده خلافت را در آسیای مرکزی مطرح کرده بود. در ماه ژانویه سال 2019 نورگالی بیلیس بیک اف، معاون رئیس کمیته امنیت ملی قزاقستان خاطرنشان کرد: ما در مدار منافع سازمان های تروریستی بین المللی قرار داریم. هدف آنها بی ثبات سازی وضعیت و ایجاد هرج و مرج است. شهروندان ما همچنان به حضور خود در صفوف شبه نظامیان ادامه می دهند. ما تا آنجا که ممکن است مکان استقرار آنها را رصد می کنیم. در عرض یک سال، 140 نفر به جرم تروریسم و افراط گرایی مذهبی محکوم شده اند. قزاقستان، قرقیزستان و تاجیکستان با منطقه خودمختار سین کیانگ-اویغور هم مرز هستند. طول این مرز حدود 2800 کیلومتر است. در غرب چین شبه نظامیان رادیکال مسلمان استخدام، تامین مالی و مسلح می شوند تا در سوریه بجنگند. آمریکا نقش مرکزی را در تحریک ستیزه جویی اویغورها ایفا کرده است. سازمان سیا از گروه های تروریستی مانند حزب اسلامی ترکستان که روابط عمیقی با القاعده دارد حمایت می کند. بسیاری از حملات تروریستی که از سال 1990 تا سال 2016 در سین کیانگ رخ داده است با این گروه در ارتباط است. وزارت خارجه آمریکا بودجه "کنگره جهانی اویغور" را نیز تامین می کند. این سازمان تبلیغاتی، اویغورها را اقلیتی توصیف می کند که حقوق و فرهنگشان در چین در خطر است. با این حال، هیچ مدرکی در این مورد وجود ندارد. کنگره جهانی اویغور منبع اصلی اخبار در رسانه های غربی است. رسانه های غربی برای تشکر، گزارشی در مورد ارتباط مستقیم این کنگره با گروه های تروریستی منتشر نمی کنند. سین کیانگ، ثروتمندترین منطقه چین از لحاظ مواد معدنی و دومین منطقه این کشور از لحاظ تولید نفت است. کنگره جهانی اویغور با کمک تروریست ها از جدایی طلبی حمایت می کند. آمریکا از جدایی طلبان حمایت می کند. اما در اینجا این سوال مطرح می شود که چرا آمریکا که سالیان سال جدایی طلبان را در دنباس و الحاق کریمه را محکوم می کرد، از جدایی طلبان اویغور حمایت می کند؟ آمریکا برای آسیای مرکزی استراتژی خود را دارد (امریکا در واقع برای کل کره زمین استراتژی دارد). در ماه فوریه وزارت خارجه آمریکا گزارشی را تحت عنوان "استراتژی آمریکا برای آسیای مرکزی در سال های 2025-2019: ارتقاء حاکمیت و شکوفایی اقتصادی" در سایت خود منتشر کرد. از نامش معلوم است که این گزارش ترکیبی از اهداف ریاکارانه، ارزیابی های مضحک، پروژه های نسنجیده و دروغ های آشکار است. نویسندگان این استراتژی، از یادآوری اینکه استراتژی آمریکا در عرض دو دهه افغانستان را به لانه گروه های افراطی، از جمله شعبه های "داعش" و "القاعده" تبدیل کرده است، اجتناب می کنند. استراتژی آمریکا در آسیای مرکزی به معنای تضعیف نفوذ چین در منطقه به هر طریق، از جمله از طریق تحریک افراط گرایی است. در این راستا، تروریسم یک ابزار ژئوپلیتیک است. اندکی پیش از انتشار این گزارش، پومپئو، وزیر خارجه آمریکا از قزاقستان و ازبکستان دیدن کرده بود. وی در جریان این سفر به دفاع از مسلمانان سین کیانگ پرداخته و اظهار داشت که آمریکا از تمام کشورها می خواهد به افرادی که می خواهند از چین فرار کنند، پناه بدهند. در سال 2015 تروریست های اویغوری 20 گردشگر چینی را در بانکوک کشتند. این حمله به دنبال تصمیم مقام های دولتی تایلند برای بازگرداندن برخی از اویغورهای بازداشت شده به جرم تروریسم صورت گرفت. هزاران تروریست اویغوری در سوریه آموزش دیده اند. آنها در استان ادلب جنایاتی علیه بشریت انجام دادند، صدها نفر را کشتند و کل روستاها و شهرها را نابود کردند. در حال حاضر، آمریکا و ترکیه به تدریج گروه های تروریستی را از سوریه به افغانستان منتقل می کنند. آنها که کاملا آموزش دیده هستند، آمادگی دارند یک بار دیگر وارد چین، کشورهای آسیای مرکزی و روسیه شوند. سازمان های مرزی کشورهای مستقل مشترک المنافع حضور حدود 10هزار شبه نظامی جهادگر را در مرزهای تمام کشورهای آسیای مرکزی با افغانستان ثبت کرده اند. نیکلای پاتروشف، دبیر شورای امنیت، رسما نسبت به حمله قریب الوقوع هشدار داده است. به گفته وی، "احیای خراسان بزرگ" هدف تروریست هاست. در پرتوی این واقعیت ها، استراتژی آمریکا واضح تر شده است. به اعتقاد بسیاری از کارشناسان، ایجاد جمهوری های ملی در زمان شوروی، یک اشتباه بزرگ بود که کشورهای شوروی سابق هنوز هم ثمرات آن را می بینند. تنش در قره باغ کوهستانی ممکن است تشدید شود و ثبات را در قفقاز جنوبی مختل کند. لازم به ذکر است که محل درگیری های ماه جولای در نزدیکی خطوط لوله گاز بین المللی که گاز خزر را وارد ترکیه و اروپا می کنند و همچنین در نزدیکی راه آهن باکو-تفلیس-قارص که بخشی از "کریدور شمالی" ترکیه برای اتصال به چین است، قرار دارد. شهر شیمکنت در این مسیر واقع شده است. در اینجا 3 خط لوله گاز اصلی نصب شده است: بخارا-تاشکند-بیشکک-آلماتی که خط لوله صادراتی اصلی ازبکستان است؛ آسیای مرکزی-چین که از میادین گازی ترکمنستان به سین کیانگ راه دارد و بینئو-بازوی-شیمکنت که میادین گازی غرب کشور را به مصرف کنندگان جنوب شرقی متصل می کند. این خط لوله گاز بزرگ ترین پروژه در تاریخ قزاقستان مستقل است. به لطف آن، جنوب قزاقستان توانست به طور کامل به گاز داخلی دست یابد. در دو دهه اخیر، در حالی که آمریکا پایگاه های نظامی خود را در هر جایی که توانسته مستقر کرده و حملات مخرب را انجام داده است، چین ائتلاف های بزرگی را ایجاد کرده و سیاست سرمایه گذاری مالی و توسعه زیرساخت ها را اجرا کرده است. در حال حاضر، کشورهای آسیای مرکزی هسته ارزشمند شراکت استراتژیک روسیه-چین را تشکیل می دهند. هر گونه بی ثباتی در این فضا ممکن است به سرعت در سراسر منطقه گسترش یابد. انتهای مطلب/ آنچه در این متن آمده به معنای تأیید محتوای آن از سوی موسسه مطالعات راهبردی شرق نیست و تنها در راستای اطلاع رسانی و انعكاس نظرات تحليلگران و منابع مختلف منتشر شده است