ایران شرقی 21 شهريور 1396 ساعت 11:18 http://www.iess.ir/fa/analysis/863/ -------------------------------------------------- عنوان : مروری بر پروژه‌های زیرساختی چین در تاجیکستان -------------------------------------------------- چین در نیمه اول سال‌های 2000 به طور عمده در صنایع خام تاجیکستان سرمایه‌گذاری ‌می‌کرد، اما در سال‌های اخیر، به طور فعال در زیرساخت‌های حمل و نقل و انرژی سرمایه‌گذاری کرده است. در حال حاضر، میزان وام‌های چین در پروژه‌های زیربنایی مختلف در تاجیکستان به بیش از 1 میلیارد و 300 میلیون دلار رسیده است. متن : ایران شرقی/ آسیای مرکزی بیش از دو دهه است که به دلیل در اختیار داشتن پتانسیل بالای انرژی و مواد طبیعی و تبدیل شدن به یک بازار بسیار مناسب برای کالاهای چینی، جایگاه مهمی در برنامه های استراتژیک چین دارد. علاوه بر این، آسیای مرکزی از نظر چین، منطقه ای برای دسترسی به کریدورهای حمل و نقل بین المللی است. در حال حاضر، چین سرمایه گذار اصلی و اهدا کننده مالی منطقه محسوب می شود. بخش عمده وجوه چین به صورت دو جانبه تقسیم می شود. نفوذ چین در آسیای مرکزی پس از سال 2008 (زمانی که دیگر شرکای اصلی منطقه با مشکلات مالی مواجه بودند) جدی تر شده است. چین در نیمه اول سال های 2000 به طور عمده در صنایع خام تاجیکستان سرمایه گذاری می کرد، اما در سال های اخیر، به طور فعال در زیرساخت های حمل و نقل و انرژی سرمایه گذاری کرده است. در حال حاضر، میزان وام های چین در پروژه های زیربنایی مختلف در تاجیکستان به بیش از 1 میلیارد و 300 میلیون دلار رسیده است. پروژه های زیربنایی محقق شده توسط پکن در تاجیکستان شامل چندین جزء می شوند: حمل و نقل، برق، حمل و نقل انرژی، صنعت، کشاورزی، سرمایه گذاری و نظامی. یعنی در واقع، تمام حوزه های اقتصاد و زندگی جمهوری. پروژه های صنعت برق صنعت برق تاجیکستان به یکی از نخستین صنایع تبدیل شده که چین شروع به صرف منابع مالی خود در آن کرده است. این کاملا منطقی است، چرا که گسترش جدی حضور اقتصادی شرکت های چینی در کشور بدون غلبه بر کمبود انرژی موجود در تاجیکستان امکان پذیر نیست. در حال حاضر پروژه های زیر در حال اجرا و یا در مراحل مختلف اجرا هستند: - ساخت واحدهای اول و دوم نیروگاه حرارتی "دوشنبه-2" (400 مگاوات( - ساخت خط انتقال نیروی برق"جنوب-شمال" با ولتاژ بالا "؛ - ساخت خط انتقال برق "لاله زار-ختلان" با ولتاژ بالا؛ - ساخت نیروگاه برق آبی "نورآباد -2". پروژه های حوزه حمل و نقل در حال حاضر، پکن به دلیل ضعف زیرساخت های حمل و نقل موجود در تاجیکستان، یکی از اولویت های سرمایه گذاری در این جمهوری را ساخت و ساز جاده ها و توسعه شبکه راه آهن می داند. در حال حاضر، چین به طور منظم زیرساخت های حمل و نقل جاده ای تاجیکستان را توسعه داده و به تدریج گذرگاه های مرزی را به مراکز اقتصادی و صنعتی پیوند می دهد. در این راستا، پروژه های زیر محقق شده و یا در سطوح مختلف اجرا قرار دارند: - بازسازی بزرگراه "کولما-خاروق-کولاب-دوشنبه"؛ - بازسازی بزرگراهی به طول 335.9 کیلومتر که از مسیر "دوشنبه-خجند-چاناک" می گذرد (در چارچوب این پروژه، چین در سال 2006 به تاجیکستان 281.2 میلیون دلار ارائه کرد. این وجوه به عنوان وام امتیازدار 2 % برای مدت 20 سال ارائه شدند. در سال 2010 بزرگراه راه اندازی شد)؛ - نوسازی بزرگراه "دوشنبه-تورسون زاده-ازبکستان" به طول 65 کیلومتر (چین در تامین بودجه این پروژه که در سال 2015 راه اندازی شد، به طور مستقیم شرکت نکرد، اما شرکت چینی Сhina Road and Bridge Corporation به عنوان پیمانکار آن انتخاب شد). (لازم به ذکر است که چین در حال نوسازی بزرگ راه هایی است که در مسیر تحویل کالاهای صادراتی از چین قرار دارند. وضعیت نامناسب زیرساخت یکی از موانع اصلی رشد بیشتر صادرات چین به آسیای مرکزی است)؛ - اجرای مرحله دوم پروژه بازسازی و تعمیر جاده های شهری در شهرهای "کورگان-توبه و کولاب"؛ - احداث تونل های "شار شار"، "شهرستان"، "آزادی"، "ختلان"، تونل راه آهن "یوان- وحدت"؛ - کار بر روی ساخت و ساز و بازسازی 60 پل که 37 مورد از آنها جدید بوده و بقیه بازسازی شده اند. علاوه بر این، در حال حاضر در چین امکان ساخت راه آهن مستقیم که چین و تاجیکستان را به هم متصل می کند در حال بررسی است. پروژه حمل و نقل انرژی در چارچوب ایجاد "شریان انرژی جاده ابریشم"، احداث شاخه چهارم خط لوله گاز "آسیای مرکزی-چین" (از طریق قرقیزستان و تاجیکستان) به طول 200 کیلومتر در برنامه قرار گرفته است. هزینه این پروژه 800 میلیون دلار تخمین زده شده است. پروژه های حوزه صنعت و استخراج معدن چین در سال های اخیر به دلیل نیازهای عینی اش، به معادن فلزات گران بها و رنگین در تاجیکستان علاقمند شده است. پکن قصد دارد برای برآوردن این نیازها پروژه های زیر را اجرا کند: - توسعه صنعتی معادن طلا در منطقه پنجکنت استان سغد (توافق نامه سرمایه گذاری 180 میلیون دلاری در معدن طلای "پاکروت" )؛ - ساخت کارخانه های تولید آلومینیوم فلوراید و کریولیت در منطقه ختلان؛ - بازسازی کارخانه آلومینیوم تاجیکستان. پروژه های حوزه کشاورزی - ایجاد باغ علمی -فنی کشاورزی ختلان؛ - ایجاد شبکه پارک های صنعتی-کشاورزی برای تولید محصولات کشاورزی مورد نیاز چین. سرمایه گذاری در پروژه های زیرساختی و اقتصاد تاجیکستان سرمایه گذاری های چین در پروژه های زیربنایی و اقتصاد تاجیکستان سال هاست که پویایی مثبت را نشان می دهد و همین امر به طور غیر مستقیم اهمیت پکن به توسعه تاجیکستان را تایید می کند. جدول زیر می تواند یک نمونه باشد. حجم سرمایه گذاری های مستقیم چین دوره 273 میلیون دلار سال 2015 762/2 میلیون دلار (24.7% از کل حجم سرمایه گذاری ها) اوایل سال 2016 1 میلیارد و 16 میلیون دلار (32% از حجم کلی سرمایه گذاری ها اواخر سال 2016 علاوه بر این، چین در حال حاضر، از لحاظ میزان وام های ارائه شده به تاجیکستان موقعیت غالب را دارد. همان طور که قبلا ذکر شد، کل بدهی تاجیکستان به چین به بیش از 1.3 میلیارد دلار رسیده است که تقریبا نیمی از تمام وام های این جمهوری را تشکیل می دهد. بدهی تاجیکستان به بانک های دولتی چین 42 درصد از بدهی خارجی جمهوری را تشکیل می دهد سرمایه گذاری در حوزه امنیت مسائل مربوط به ارائه کمک های مالی-فنی برای ایجاد مرکز نیروهای مسلح جمهوری تاجیکستان و همچنین تجهیز واحدهای رزمی نیروهای مسلح تاجیکستان به طور مثبت توسط رهبری نظامی-سیاسی چین حل و فصل می شوند. چین قصد دارد برای این اهداف حدود 61 میلیون دلار اختصاص دهد. علاوه بر این، چین در حال حاضر 15 میلیون دلار به ساخت مسکن برای نیروهای نظامی در شهر دوشنبه اختصاص داده است. چین همچنین قصد دارد در: - ساخت 11 پاسگاه برای نیروهای مرزی تاجیک در مرز با افغانستان؛ - ساخت یک مرکز آموزشی برای مرزبانان؛ - تجهیزات مهندسی مرز با افغانستان سرمایه گذاری کند. مرحله جدید روابط متقابل رئیس جمهور تاجیکستان از 30 اوت تا 3 سپتامبر به چین سفر کرد. در جریان مذاکرات میان رحمان و رئیس جمهور چین، در مورد علاقمندی به توسعه بیشتر همکاری تجارت-اقتصادی در چارچوب طرح "یک کمربند-یک جاده" صحبت شد. تاجیکستان طرف چینی را به حضور فعال تر در توسعه پتانسیل برق آبی جمهوری، به ویژه تحقق پروژه های ساخت نیروگاه های برق آبی با قدرت متوسط، پروژه های حمل و نقل-ترانزیتی از جمله، ساخت راه آهن منطقه ای چین - قرقیزستان - تاجیکستان - افغانستان - ایران که قادر به احیای شاخه جنوبی "جاده ابریشم بزرگ" خواهد بود دعوت کرد. آنها همچنین مسائل مربوط به ساخت و ساز و بازسازی کارخانه های تولید آلومینیوم، واردات تجهیزات و فن آوری های مدرن از چین، اجرای پروژه های منطقه ای بزرگ و کوچک برای ساخت و ساز خطوط راه آهن و خطوط لوله گاز، خطوط انتقال برق، بازسازی تأسیسات زیربنایی مختلف را مورد بحث قرار دادند. به طور کلی، در طی این سفر، 24 سند بین طرفین به امضا رسید که بیشتر آنها به توسعه همکاری اقتصادی (ساخت و ساز شرکت های صنعتی مشترک، بازسازی خط انتقال برق 500 کیلوولتی نواحی تابع این جمهوری به میزان 79 میلیون دلار، خطوط برق، ایجاد پارک های صنعتی- فن آوری و غیره) مربوط می شود. یکی دیگر از نکات مهم این است که رهبران تاجیکستان و چین یک بیانیه مشترک درباره برقراری همکاری استراتژیک جامع امضا کردند که رسیدن روابط بین دوشنبه و پکن به یک سطح کیفی جدید را نشان می دهد. به گفته رهبران دو کشور، تفاهم نامه هایی در مورد ترکیب اتحادیه اقتصادی اوراسیا و طرح "یک کمربند یک جاده"، برنامه توسعه اقتصادی "نورلی ژول" قزاقستان و "یک کمربند-یک جاده" و استراتژی توسعه تاجیکستان تا سال 2030 طرح چین وجود دارد. البته، در حال حاضر، مسئله ای که خیلی ها (از جمله تاجیکستان و فراتر از آن) را نگران می کند این است که چین چه اهدافی را دنبال می کند؟ تجربه حضور چین در آسیای مرکزی نشان می دهد که سیاست سرمایه گذاری آن پایدار، بزرگ و سیستماتیک است. چین ضمن سرمایه گذاری در اقتصاد تاجیکستان، تامین نیازهای خود (از جمله در حوزه های اقتصاد، حمل و نقل (دسترسی به بازارهای خارجی) و انرژی) در اولویت قرار می دهد. در عین حال، سرمایه گذاری های چین در توسعه اجتماعی- اقتصادی تاجیکستان و حمایت از ثبات در کشور به کار می روند. روابط اقتصادی-تجاری چند وجهی بین چین و تاجیکستان مانند روابط با دیگر کشورهای منطقه هدف تامین امنیت مرزهای سین کیانگ را دنبال می کنند. در اینجا، منافع تاجیکستان و چین برای مبارزه با "سه شر" - تروریسم، افراط گرایی و جدایی طلبی با هم تطابق دارند. در عین حال، جریان منابع مالی از چین ضمن کمک به بهبود وضعیت اجتماعی-اقتصادی، تبدیل شدن جمهوری به زایده مواد خام را تهدید می کند. تقریبا نیمی از وام های خارجی تاجیکستان به چین مربوط می شود که به وابستگی بدهی جمهوری منجر می شود. دوشنبه به طور کامل از پیامدهای احتمالی سیاسی وابستگی مالی به چین مطلع است. "جمال الدین نورعلیف"، معاون وزیر دارایی و معاون اول رئیس بانک ملی تاجیکستان در مصاحبه ای با "Financial Times" در سال 2014 خاطرنشان کرد که تاجیکستان ممکن است دچار وابستگی اقتصادی به چین شود، اما نیاز به سرمایه گذاری های اضافی انتخاب دیگری برای آن نگذاشته است. در عین حال، بدون شک اگر سرمایه گذاری های جدی از منابع دیگر دریافت شوند، تاجیکستان استقبال خواهد کرد، چرا که نیاز به تعادل حضور سرمایه گذاری های خارجی حس می شود. انتهای پیام/.

Session Replace: Table './eastern8_db1/customer_sessions' is marked as crashed and should be repaired