ایران شرقی/ گسترش سریع ایده اسلام رادیکال، نگرانی رو به رشد جامعه بین‌المللی را برانگیخته است. روش‌های قرون وسطی برای حل مشکلات زندگی مدرن، روش تهاجمی آزار و اذیت غیر مسلمانان، ستم بر زنان و گسترش ایدئولوژی با استفاده از زور، برخی ویژگی‌های توصیف‌کننده اسلام رادیکال هستند. علاوه بر این، در حال حاضر، ایدئولوژی اسلام رادیکال، بذر نفرت و دشمنی را در میان جماعت چندین کشور مسلمان خاورمیانه و آسیا کاشته و سرکوب و قتل عام برادران دینی به یک امر عادی تبدیل شده است.
اگرچه کمپین گسترده مبارزه با  دولت اسلامی عراق و شام در افغانستان و سوریه توسط نیروهای ائتلاف غربی نتایج مثبت نسبتا کم خود را دارد، با این حال، گسترش اسلام رادیکال همچنان ادامه داشته و توقف آن بسیار دشوار است. از نظر "توماسپس گراهام"، مشاور سابق رئیس‌جمهور ایالات متحده، در حال حاضر، منبع اصلی مشکلات در منطقه، نه افغانستان، بلکه جمهوری‌های سابق شوروی آسیای مرکزی هستند. رشد جمعیت، توسعه ضعیف اقتصادی و فقر زمینه را برای گسترش افراط گرایی، از جمله اسلام رادیکال فراهم می‌کنند.
متاسفانه، همه کشورهای آسیای مرکزی قادر به مقاومت کافی با گسترش رادیکالیسم اسلامی نیستند.
 به عنوان مثال، ترکمنستان در «رتبه‌بندی جهانی قدرت نظامی-2016» (Global Firepower Military Ranks-2016) جایگاه 86 را از میان 126 کشور جهان در اختیار دارد. تعداد نیروهای ارتش ترکمنستان 22 هزار نفر (با حضور سالانه 110 هزار نفر در سن سربازی و 2.255 میلیون نفر مناسب برای خدمت نظامی) است.
تسلیحات ارتش ترکمنستان عبارتند از: 712 واحد تانک (عمدتا T-72 منسوخ)؛ 1941 واحد نفربر زرهی و خودرو جنگی پیاده نظام؛ 68 واحد دستگاه توپخانه خودرو 120، 122 و 152 میلی متری؛ 269 واحد توپخانه یدک کش؛ 110 سیستم راکت انداز چندگانه؛ 63 هواپیما (از جمله – 24 هواپیمای شکاری-بازدارنده و 18 هواپیمای مسافربری) و همچنین 16 هلیکوپتر. تقریبا تمام تجهیزات نظامی که پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی به ترکمنستان رسیده است از نظر و فنی منسوخ شده می‌باشد. همچنانکه بودجه دفاعی ترکمنستان 200 میلیون دلار است.
به گفته کارشناسان نظامی، ارتش ترکمنستان بسیار بد در طول مدت استقلال آموزش دیده و تجهیزات فنی ضعیفی دارد. بودجه‌های اختصاص داده شده توسط دولت، موضوع حفظ ثبات در مرز ترکمنستان-افغانستان را (که در آن بیشتر نیروهای نظامی ترکمنستان کشته می‌شوند) در بر نمی‌گیرد. مردم محلی نیز به هر ترتیبی تلاش می‌کنند از خدمت سربازی فرار کنند.
در صورت تشدید جنگ در افغانستان و پیشرفت شبه‌نظامیان داعش از طریق استان‌های شمالی افغانستان به سمت جمهوری‌های آسیای مرکزی، ترکمنستان شانس کمتری برای دفاع از قلمرو خود دارد.  ترکمنستان باید درک کند که بدون کمک اتحادیه اروپا و ایالات متحده، مقاومت در برابر تهدید اسلام افراطی غیر ممکن است. این جمهوری فقط به لطف نیروهای ناتو که کمپین‌های ضد تروریستی در افغانستان برگزار می‌کنند، موفق شد اسلام‌گرایان را از مرکز به استان‌های شمالی بکشاند. با این حال، با وجود این، عشق آباد به طور کوته بینانه پیشنهادات غرب در مورد ارائه کمک‌های نظامی را رد کرد.
 در نهایت، "بردی محمداف" رئیس‌جمهور ترکمنستان با ادامه سیاست بی‌طرفی خود ممکن است ترکمنستان را از  دست بدهد. تلاش‌های رژیم ترکمنستان برای مبارزه با اسلام گرایان در داخل کشور از طریق سرکوب حقوق و آزادی بشر، دستگیری اعضای گروه‌ها و تجمعات مذهبی که هیچ رابطه‌ای با افراط گرایی ندارند، بی‌تاثیر است. همانطور که "ویتالی پونوماریف"، از مرکز حقوق بشر "یادبود" در نشست اخیر سازمان امنیت و همکاری اروپا در ورشو اشاره کرد، حقایق متعددی از آزار و اذیت افراد پیرو اسلام سنتی توسط مقامات ترکمنستان وجود دارد.
وی خاطرنشان کرد که چندین مسلمان از ولایت دشگوز به زندان طولانی‌مدت محکوم شده‌اند و از آن زمان بستگانشان از آنها خبر ندارند. چنین مواردی در سایر استان‌ها هم رخ می‌دهد. شکی نیست که در مجموع، تمام اقدامات مذکور در آینده باعث افزایش مخالفت در میان مؤمنان شود.
تهدید ترکمنستان از جانب اسلام گرایان افراطی که در افغانستان مستقر شده‌اند، این جمهوری را مجبور به درخواست کمک از قدرت‌های بزرگ می‌کند. به عنوان مثال، ایالات متحده در حال حاضر قصد کمک به ترکمنستان از طریق اجرای برنامه‌ها در چارچوب همکاری استراتژیک "C5 + 1" و همچنین از طریق USAID  دارد. این برنامه‌ها در جهت ایجاد پایه‌های دموکراتیک قانونی، توسعه اقتصادی کشور، جذب سرمایه‌گذاری، همگرایی اقتصادی منطقه ای و همچنین امنیت در زمینه مبارزه با تروریسم، برقراری ثبات در افغانستان و بهبود زیرساخت‌های مرزی است.
در نهایت، کمک‌های فعال آمریکا به قدرت‌های منطقه ای می‌تواند نقش کلیدی را در مسائل مربوط به تامین امنیت در آسیای مرکزی ایفا کند.